دانلود شروه,آواها و نغمه های استان بوشهر

شروه بسیار زیبا از که در وصف جوان ناکام خوانده شده

نگاهي به شعر و شخصيت زنده‌ياد فتح‌ا… سعدآبادي متخلص به شيدا

در ادمه مطلب بیشتر با شخصیت و شعرهای این بزرگوار آشنا میشوید

مرحوم فتح اله سعدآبادی (شیدا)

گرفتی انس با فایز ولیکن          زخون آشامیم پروانه نکردی

......................................................................................................

«شب‌است‌ودیده‌ام‌گریان‌تر از ابر زمستانی

دلم غمگین‌تر از آهنگ غم‌افزای چوپانی

سكوت جاودان امشب گرفته دامن شیدا

خیالم خسته از این عالم رؤیای انسانی

به‌جان خسته‌ی‌من آتش تب می‌زند دامن

تنم سوزان‌تر از شلاق آن باد بیابانی»

شعر از مرحوم مشهدی فتح الله سعدآبادی متخلص به:شیدا  

 بت لیلی و ش و شیرین شمایل      منم مجنون دل و خسرو حمایل    

 په پیمان وفاداری در عالم                 به شیدا كس نمی‌گردد مقابل

	دانلود شروه(اوازی ازدیار جنوب((دشتی))......)
این هم شروه ای بسيار زيبا از استاد پولاد اسماعيلی دانلود

این هم یک شروه زیبا از استاد گنجی برای دانلود:

شروه استاد گنجی دانلود

دانلود کتاب ترانه های فایز دشتی مخصوص موبایل

دانلود کتاب یکصد و یازده ترانه زیبا و خواندنی از فایز دشتی با فرمت jar قابل اجرا بر روی اگثر گوشی ها حتما" دانلود کنید .

با عرض سلام   اینبار سه تا لالایی علی اصغر رو برای دانلود آماده کردم که خودم شب عاشورای حسینی تو حسینیه صاحب الزمان روستای کردوان سفلی ضبط کردم  . امیدوارم که دانلود کنید و از شنیدنش لذت ببرید .   شماره لالایی       با صدای     لالایی شماره ۱ ابراهیمی لینک دانلود لالایی شماره ۲ ایزدپناه لینک دانلود لالایی شماره ۳ رستمی لینک دانلود   در آخر هم یه نوحه قشنگ با صدای عبدالله محمدیان خواه رو ضبط کردم که ظهر عاشورا خونده میشه و خیلی دلنشینه . ذولجناح بی صاحب از میدون در آمد واویلا...............................   لینک دانلود شماره شروه شروه خوان طول (دقیقه) حجم (MG) لینک دانلود ۱ اسماعیلی 30       5      دانلود  ۲ اسماعیلی 28 5 دانلود ۳ اسماعیلی 29 5 دانلود ۴ اسماعیلی 30 5 دانلود ۵ خشیع 17 3 دانلود ۶ خشیع 13 2 دانلود ۷ خشیع 13 2.5 دانلود ۸ خشیع 17 3 دانلود ۹ مفتاح 30 5 دانلود ۱۰ مفتاح 30 5 دانلود ۱۱ گراشی 30 5.5 دانلود ۱۲ گراشی 30 5.5 دانلود ۱۳ حیدری 25 4 دانلود ۱۴ حیدری 16 3 دانلود ۱۵ عبدل 30 5 دانلود ۱۶ عبدل 24 4.5 دانلود ۱۷ عبدل 4 0.5 دانلود ۱۸ قاسمی 30 5.5 دانلود ۱۹ بخشو 30 5 دانلود

شروه-1(3.45 مگابایت)

شروه-2 (2.37 مگابایت)

شروه-3 (1.8 مگابایت)

صفری (Download)

لطفاْ نظر یادتو نره

کرمی (Download)

صفری (Download)

شروه دانلود (این نوع شروه خوانی در کشورهای مثل بحرين و عراق خوانده ميشود که اکثرا بن مايه عاشقانه دارد.)

شروه دانلود

شروه دانلود 

این هم شروه ای بسيار زيبا از استاد پولاد اسماعيلی دانلود

استاد پولاد اسماعیلی

استاد اسماعیل خشیع

شب شروه

((دانلود شروه))

استاد حسین(دانلود)

استاد پولاد اسماعیلی(دانلود)

استاد اسماعیل خشیع(دانلود)

استاد حیدری(دانلود)

این هم چند شروه تصویری که امیدوارم خوشتان بیاید روی لینکها کلیک کنید:

استاد پولاد اسماعیلی

استاد گنجی

شب شروه

این هم دکلمه ای از اشعار فایز دشتی و مفتون بردخونی(اینجا کلیک کنید)

برای دانلود اشعار باید کلیک کرد ودر صفحه بعدی دانلود کرد

http://myfreefilehosting.com/f/5885e00030_4.47MB

 شروه

http://myfreefilehosting.com/f/1223f328c6_2.19MB

کرامت قنبری و الله کرم مهدویان

http://myfreefilehosting.com/f/85a38098b7_2.48MB

  بسم الله الرحمن الرحیم

1.مثنوی 2.فایز خوانی3.میدگونی 4.چاووش 5.سرور.6لا لایی

که اینها در رسم و رسوماتی مختلف اجرا میشوند . درقدیم الایام دربعضی از جاههای استان که هنوز هم مثل قدیم رسم می باشد مردم بصورت گروهی دورهم جمع میشدندومیشوند وبه عنوان شو نشینی این رسومات رااجرا می کردند مثلا" چند شروه خوان که در آن شونشینی باشند اول شروع به خواندن مثنوی میکنند شعرهای مثنوی بیشتر درقالب لیلی ومجنون است ، بعد ازچند دقیقه ای که مثنوی راخواندند شروع به خواندن فایز میکنند دراین موقع لهجه صدا تعغیر میکند، زیرا مثنوی یک لهجه دارد وفایز خوانی هم لهجه ای دیگر،وقتی که شروع به فایز خوانی کردند، چنددقیقهای دوباره یک گام صدارا تغییر می دهند وصدا را به گام بالاتر میبرند چون خواننده خود به خود شور وهیجان دیگری به دست می آورد، خلاصه هر چند شروه خوان آنجا باشند به نوبت می خوانند وگرما گرم جواب همدیگر می دهند وهر یک سبک وصدای بخصوصی دارد ، این شروه خوانی ها تمام دو بیتی هستند وهر شروه خوانی از شاعر های مختلفی شعر می خوانند . این شاعر هاهم ازخود استان بوشهر هستند که کم و بیش نام آنها عبارتند از : فایزاز دشتی ودشتستان،مفتون ازمنطقه ی بردخون، کوهستانی مشهور به کوهی از دشتستان، باکی از خورموج،نادم از شبانکاره (دشتستان) ،کفایی از سعدآباد(دشتستان)،سعدآبادی(شیدا) ازسعدآباد(دشتستان) وترجمان ،ناصح، واصل و.....

نمونه ای ازشعرهای آنها:

فایز:

بیاجانا که دنیا راوفا نیست جوی راحت دراین محنت سرانیست

دراین ره دیده بگشود هر چه فایز زهمراهان اثر جز نقش پا نیست

مفتون:

نه چشمم جز رُخت بیندجمالی نه دل رابی توسربردن خیالی

کوهستانی(کوهی):

 ........................................

نادم:

سعدآبادی(شیدا):

کفایی(کامّراد):

ترجمان:

مرا زین عمرطولانی چه حاصل به غیر از رنج بر تن داغ بردل

ناصح:

واصل:

وشاعران بزرگ دیگری از این دیار که در دسترس ما نیست.این شروه ها توسط افرادی که دراستان خوانده میشوند ودر قید حیاتند عبارتند از :

اسماعیلی ،گنجی ،قاسمی ،مهدویان، قنبری نژاد، صفوی ،صداقت ،صفری،بارگاهی و....

آنهایی که در قید حیات نیستند چند تایی از آنها عبارتند از : مرحوم جهانبخش کردی زاده ،مرحوم عباس جامعی، مرحوم محمدفردوس، مرحوم عبدل گاوبندی، مرحوم نجاتی، مرحوم سلیمان جامعی ، و ........

بخش دیگر میدگونی یا بیدگونی میباشد که این لهجه بیشتر در شمال استان از منطقه ی شبانکاره تا دیلم ولیراوی خوانده می شود این شعرها بیشتر ازآوازهای لری می باشد که به یار یار هم مشهور است وهم آواز شّلیل، چون این منطقه ها درکنارکوههای شمال استان قرار گرفته اند ، و از قدیم نژاد لرها درآن منطقه بیشتر رفت وآمد می کردند وبصورت ییلاق وقشلاق بوده اند وبه همین دلیل این آواز ازآنها در این منطقه ها پاورجا مانده ودر منطقه های شبانکاره قدیمی ها به آنجا تیر پاماهور میگویند چون روستاها دردامنه ی کوهها قرار گرفته اند وتپه ، تپه های بالا وپایین دارند ودراصل خواندن میدگونی کوتاه وبلند اجرا می شود که عیناٌ مثل موسیقی اصیل ایرانی که یک نت ماهور دارد اجرا می شود، قطعاتی ازاین شعرها عبارتند از:

تالی از پلِت بّدم سی مونس دلم بو

و دیگر آوای این استان چاوشی یا چوشی که از قدیم تا حالا اجرا می شود.چاوشی بیان گر خبر است مثلأ کسی که به سفر حج با به زیارت کربلامی رود یا می آید چند مداع حاضر می شوند و شروع به ذکر چاوشی می کردند . حتی در روستاها در قدیم می خواستند بنای یک خانه را بگذارند صبح زود چاوشی می کردند وعده ای از مردم جمع می شدند و مجانی و بدون دست مزد برای آن شخص کار می کردند وآن خانه را به اتمام می رساندند که متأسفانه امروزه این رسم بر چیده شده و فقط در سفر زیارت و ایام سوگواری اجرا می شود.

شال وترمه در قدیم رسم بوده است یک پارچه قیمتی بود که برای داماد فراهم می کردند.و سروری که در عزاداری مرگ جوان ناکام سروده می شود که واقأ غم انگیز است:

که این مربوت به اهل بیت عصمت و طهارت ، ابا عبدالله الحسین (ع) است.

در آن موقع که در صحرای کربلا جوانان بنی هاشم بخصوص حضرت قاسم که در حجله گاه عیش به شهادت رسید و دیگر جوانان آنها که از زبان حضرت زینب علیهاالسلام سروده شده است و چندین سرور غم انگیز دیگر صدای دل نشین مرحوم جهانبخش کردی زاده درنوارعزاداری به پخش رسیده است ..

موسيقي و ترانه هاي بوشهر را ميتوان به دو گروه تقسيم كرد: گروهي كه با فرم آزاد متر آزاد اجرا ميشده اند كه اكثرا "شروه" ناميده شده اند و به طوركلي پريودي را كه در موسيقي عبارت از مطلب مستقل و به اتمام رسيده اي كه عملا شامل 8 ميزان بوده تشكيل ميداده است كه در موسيقي هاي غيراروپايي به ندرت ميتوان پريودي را پيدا نمود كه شامل 8 ميزان باشد كه به وسيله ي سكوت هاي طولاني از هم مجزا ميشوند و معمولا به هر پريود يك بيت تعلق ميگيرد. در اين آوازها، ملودي كه انحناي مشخصي را داراست ابتدا نقطه ي اوجي را در حركت خود هدف قرار ميدهد و اين اوج نسبت به صداي پاياني، اكثرا صداي پنجم كه در موسيقي به معناي آن است كه از نت آغازين پنج نت و يا سه پرده و نيم فاصله دارد و گاهي استثناء يك اكتاوكه به مجموعه ي هفت نت مثل{ دو ــ رــ مي ــ فاــ سل ــ لا ــ سي} با تكرار نت اول دو ر تشكيل ميدهد ساخته شده اند. و تقريبا تمام پريودها از اين شكل پيروي ميكنند. گرچه گاهي اوقات در جزييات نسبت به هم تفاوت دارند."شروه"، يا دو بيتي هاي محلي كه اكثرا با آوازي به فرم آزاد خوانده ميشده اند داراي قدمتي بس طولاني است و مناطق دشتي، دشتستان و تنگستان را موطن اصلي آن ميدانند."شروه تنها به آواز محلي دشتستاني، تنگستاني و دشتي گفته ميشود كه براي خواندن آن از ترانه هاي فايز و گاه دوبيتي هاي هم وزن آن استفاده ميشود."

موسيقي "شروه" با مقدمه اي شروع ميشود كه متن اشعار آن از مولوي است. متن اكثر ترانه هاي بوشهر و اطراف آن امروزه از اشعار دو شاعر معروف محلي به نام زاير محمدعلي معروف به "فايز" كه در "كوردوان" در بخش دشتي ميزيسته و احتمالا در سال 1911 وفات يافته و شاعر ديگري به نام "سيد بهمنيار" ملقب به مفتون كه او نيز در بخش دشتي "بوردخون" ميزيسته استفاده ميشود.

تاريخ موسيقي بوشهر مانند ديگر شهرهاي سرزمين مان ايران تا زمان كمي قابل تعقيب و بررسي است و موسيقي مذهبي بويژه موسيقي اي كه در ايام سوگواري دربوشهر انجام مي پذيرفت اهميت بيشتري نسبت به موسيقي محلي داراست و آوازهاي شام غريبان در بوشهر، خورموج و كنگان از يك بستر سرچشمه ميگيرند.بي گمان بوشهر و موسيقي اش را بدون حضور اشعار فايز نميتوان بررسي كرد. در بوشهر و اطراف آن فايز جزيي از زندگي روزمره مردمي است، دو بيتي ها و شيفتگي شعر وي كه از ويژگي ژرف احساسي اوست، او را از تمامي  شاعران روستايي مجزا  ميسازد.

فايز را با دوبيتی هايش می شناسند .با دوبيتی ها و ترانه های جانسوز و غم افزايش با ترانه های که در کهسار و بيشه زار دشتی و دشتستان تا جاودان تنين انداز است با ترانه های که مردم اين مر زبوم با آن آغاز ميکنند و با آن به پايان ميرسانند زندگی پر فراز نشيب خود را در گرمای سوزان و در سرمای جانکاه در کشتزارها در سفر و حضر دوبيتی های فايز را به عنوان بهترين يار ميپذيرند و چه خوش شروه سر مي دهند که احساس نکنندخستگی روزانه را که نيکوترين دوای درد باز ياران است و انگيز نده رنجبران. افسانه های زيبا و خواندنی در مورد فايز وجود دارد که من يکی از آنها برای

 شما می نویسم:

فايز در اول جوانی بر اثر اختلاف با روسای کردوان از اينجا تبعيد می شود و به ناچار راه شنبه را در پيش ميگيرد که عمه اش در آنجا ساکن بوده.از قضا به مرض حصبه دچار ميشود.عمه اش برای اینکه ديگران از اين بيماری مصون و در امان باشند فايز را به قلعه ويران و متروکه دور از شنبه می فرستد و کنيزی را واسطه قرار ميدهد که هر روز و شب غذا و آب و ساير مايحتاج را برای فايز ببرد.چند شابنه روز این کار تکرار ميشود.شبی از شبها که فايز چشم به راه کنيز می نشيند سه زن را ميبيند که بسويش می آيند.سه زن زيبا سه حور سه پری پيکر سه زن که با ديگر زنان تفاوت فاحش دارند اما فايز هرگز انان را نديده است و نمی شناسد.زنان در نزد فايز مينشينند اما ساکت و خاموش و فايز نيز که مات و مبهوت مانده قدرت تکلم ندارد.از چشمان فايز وحشت ميبارد.اما اين وحشت ادامه نمی يابد هنگامی که ميبند يکی از زنان دستمالی را باز ميکند که در آن سه سيب و سه انار است و سه به گذاشته و در پيش فايز مينهد بی هيچ گفتگويی و هر سه ناپديد ميشوند و فايز را در بهتی باور نکردنی و عميق باقی می گذارند.ديگر شب که فرا ميرسد فايز در انتظار کنيز و رسيدن شام بسر ميبرد که ناگاه دو نفر از زنان شب پيشين با دستمالی دردست هويدا می شوند.باز هم سکوت است خموشی که حاکم بر پيرامون فايز است.هنوز کنيز نيامده و فرصتی است که آنان دو سيب دو انار و دو به را به فايز بدهند.نگاه فايز تو ام با بهت است و تعجب و ياری سخن گفتن ندارد چرا که چنين پری رويانی را تا کنون نديده و تنها در افسانه ها خوانده است و در قصها شنيده نگاه   نگاهی است که نور عشق و دلدادگی از آن ساطع ميشود.شب سوم فرا ميرسد شب سرنوشت شب شور شب التهاب شب اظطراب و اخذ تصميم فايز ديگر به کنيز شام نمی انديشد.هر چه در سر دارد فکر دلداده است و قصه دلدادگی و شيدايی.و انتظار به پايان ميرسد زمانی که ميبيند باز هم دو زن همان دو پری رو پری رويان شب پيشين با دستمالی در دست ظاهر می گردند.اما فايز هم از برکت معجزه عشق و شيدايی نيرويی يافته و تاب گفتاری.فايز ديگر آن فايز مبهوتی نيست که توان و ياری گپ زدن را نداشته باشد ميخواهد از اين بازی اگاه شود.میخواهد عشق خود را بنمايد.اما چگونه برای يک روستايی ساده دل محجوب کار ساده ای نيست با پريرويی و پری زاد به گفتگو نشستن آن هم از عشق سخن به ميان آوردن.ولی چاره چيست بايد در کار عشق دريادل بود و دل به دريا زد.بايد از جان مايه گذاشت و بی ترس و وحشتی پيش رفت خنجر   تير   وحشت  آب   آتش چيزهايی نيستند که جلوی عشق را سد کنند و مانع پيشرفت آن شوند.فايز تحمل خود را از دست ميدهد و قضيه را جويا می شود و علت این عيادت سبب این رسيدگی و محبت را راز اين دوستی را ميخواهد بداند.اما فايز به احساسی دست ميابد احساسی که قوت قلب برايش ارمغان دارد می آورد.از نگاه پری کوچکتر از چشمان آن دختر زيبارو آن پری زاد احساس ميکند که عشقی دو سره و دو جانبه در حال تکوين است.عشقی که پايانش نا معلوم است.

درامد يار از رخ نور ساطع       منور کرده آفاق از لوامع

پريشان مو برای قتل فايز       من الروناس مخضوب الصابع

آن که بزرگتر است ان که مادر است دستمال را باز ميکند که در ان يک سيب يک انار و يک به است و جلو فايز می گذارد و ميگويد پريشب ما سه نفر بوديم که به ديدارت آمديم تا تو را شفا بخشيم.هر دو از دختران منند.آن که پريشب با ما بود دختر بزرگم بود که ديشب او را به خانه شوهر فرستادم و اين يکی دختر کوچک من است که به تو دلباخته است چون از نيت تو هم اگاهيم آمده ايم تا او را به رسم پريان به عقد و ازدواج تو در آورم اما يک شرط دارد و آن اين است که هرگز اين راز را با آدميزادی در ميان نگذاری که اگر پيمان بشکنی و راز ما و دختر ما را با کسی در ميان نهی با تو قطع پيمان کنيم و تنهايت گذاريم فايز عهد ميبندد که داستان را با کسی در ميان ننهد و راز را بر ملا نسازد.  همان شب ازدواج فايز با پريزاد صورت می گيرد.از سويی هر چه کنيز خوراک برای فايز مياورد دست نخورده آن را بر ميگرداند و این موضوع کنجکاوی نزديکان و بستگان فايز را بر می انگيزد.دو هفته از عروسی آنان می گذرد.به ناچار عمه فايز و ساير خويشان در انديشه چاره می افتند وه به نزد او می آيند و سبب را جويا ميشوند علت نخوردن غذا را و علت بهبودی يافتن بی هيچ دارويی.فايز سکوت را شايسته تر ميداند ولی اصرار است و پا فشاری همه ميخواهند از این راز اگاه شوند ((اخه تو نه فرشته ای نه پري و نه ديو از خاکی نه از آتش تو به آب و غذا احتياج داری چرا غذا نميخوری))و باز هم سکوت است و خموشی. قران می آورند و فايز را به قران سوگند ميدهند که ماجرا را بازگو کند فايز ميگويد((پس بيشک شما به فکر نابودی و زوال منيد و گرنه در دانستن این راز اصرار نمی کرديد)) جواب ميدهند که: ما تو را دوست داريم و در انديشه نابودی تو نيستيم با این حال ميخاهيم از قضايا با خبر شويم ما ميخاهيم بدانيم که تو با چه کسی رابطه بر قرار کرده ای يا عاشق چه کسی هستی.و فايز که قران را در پيش روی خود ميبيند ميگويد:مرا به حال خود واگذاريد بدانید که گفتن من همان است و بدبختی و فلاکت من همان.شايد هم بين من و پری ربطه ای و عشقی باشد.

   بدين طريق فايز عشق و رابطه خود را بر ملا ميسازد و آشکار ميکند اما خود ميداند که قصه عشق او با پری پايان می پذيرد و ديگر پريذاد را نخواهد ديد و پری او را نخوهد پذيرفت و او ماند با باری از اندوه و غم که گفته است:                           

 الا ای اسمان از من چه ديدی                   که از کين يار من از من بريدی     

         دوهفته بودوصل یارفایز                   توعمری انتقام ازمن کشیدی  

      منبع:کتاب ترانه های فایز

در آغاز باید پرسید : واژه شروه از کدام اقلیم و کدام زبان و فرهنگ برخاسته است؟ آیا این کلمه اصالتا جنوبی است یا این که ریشه در زبان سترگ شرق ایران یعنی پهلوی دارد؟ اگر چه دیگر نمی توان منکر این واقعیت شد که در سراسر کشور شروه را به نام ما جنوبی ها می شناسند و در سده های اخیر این واژه ارجمند از منطقه گرم کرانه های خلیج به گوش دیگر هم وطنان رسیده است.
و دوباره باید پرسید که آیا شروه در آغاز این چنین تلفظ می شده یا این که در گذر زمان تراش خورده و به شکیل ترین و خوش آهنگ ترین صورت در آمده است.
باری، شروه واژه ای است ناب و ایرانی بر این خاک قدسی روییده و از آبشخور فرهنگ و تمدن دیر پای اقوام آریایی نوشیده و سپس در سیر تطور خود از دالان کلماتی هم چون شرفنگ sarfang ، شرفه sarfa(e) ،شرفالنگ sarfalang، شرفک sarfak و شرفانگ sarfang عبور کرده و اکنون در کسوت زیبایی شروه خودنمایی می کند. تمام این واژه های یاد شده در طی زمان در زیر گرد و غبار فراموشی دفن گردیده اند. اما واژه شروه بخت آن را داشته که زنده و سبز و جاوید در گلستان زمان و اندیشه اهل جنوب نشو و نما کند و به شکوفه بنشیند.
شروه بر مبنای معنایی که از کلمات یاد شده یعنی اجداد او استنباط می گردد به صدای پا و هر صدای آهسته تعبیر می شود. اما در این میان شرفاک sarfak علاوه بر این که معنی صدای پا را می دهد: به مفهوم بانگ نیز آمده است شرفه نیز در معنای صدا و حرکت و آهنگ به کار رفته است.
آن چه را که از روایات تاریخی به ما رسیده شروه این آوای سوزناک به دوران ساسانیان برمی گردد و شاید در آینده رد پای آن را از گذشته های دورتر می توان سراغ گرفت.
شروه را اگر چه مومنانه ترین، نجیب ترین، و پر زخم ترین آوای سراسر جنوب می شمارند، اما این سوال پیش می آید که در کدام نقطه از این سرزمین پر رنگ تر و جدی تر به آن پرداخته اند و به تعبیر بهتر، پایتخت این شعر و شعور در کدام نقطه از استان بوشهر واقع شده است؟
بی تردید در پاسخ به این پرسش تنها کلمه ای که به ذهن متبادر می شود کلمه جلیل دشتی است: کلمه ای که اتفاقا در فرهنگ موسیقی ایران زمین جایگاه ویژه ای داشته و یکی از مایه های پر مایه این موسیقی اصیل است.
به این ترتیب منطقه دشتی- این سرزمین سرشار از آفتاب – مرکز محور شروه به شمار می آید. شروه در یک جمله مهم ترین آهنگ و سوز و ساز جنوب است. این سروده از دل برخاسته بیشتر مواقع در مایه دشتی، شوشتری، ترک و نوا خوانده می شود.
شروه به صورت منفرد و تک نفری با نوایی سوزناک اجرا می گردد که البته باید آن را با مرثیه خوانی متفاوت دانست. زیرا این آوای جنوبی در قالب دو بیتی هایی است که بیشتر عاشقانه اند و بوی وصل و فراق و وصف معشوق می دهند و چه بسا محتوای این دو بیتی ها بسیار از غم دور می باشد اما شکل و شیوه ی قرائت و خواندن آن ها به صورت شروه خواه نا خواه با ریتمی غم پالوده واندوه سرشته همراه می گردد. ذکر این عبارات از آن رو لازم بود که مرثیه خوانی چنان که از نام آن بر می آید با مرثیه و مرگ خویشاوندی دارد. اما شروه چیزی است فراتر است، زیرا هم غم و هم شادی و به تعبیر دیگر همه گستره ی زندگی و مرگ را در بر می گیرد.
گاهی یک نفر: صدای قُل قُل و ریتمیک قلیان در فاصله ی هر دو بیتی تا دو بیتی بعدی به کمک شروه خوان می آید تا هم او بتواند نفسی تازه کند و هم این که محفل را از یک موسیقی طبیعی در کنار شروه خوانی بهره مند سازد. البته هیج تردیدی نیست که یک شروه خوان قهار و زبر دست از همه اصوات و آلات موسیقی مستغنی بوده و صدای پر شور او به تنهایی در جلب مخاطب و در بردن او به آسمان تلذذ هنری موفق عمل می کرده است.
بدین سان شروه خوان به تنهایی در قالب یک ارکست بزرگ موسیقی ظاهر می گردید و شنوندگانش را با خود به قله های شور و احساس بالا می برد.
برای تشریح شروه، برای عاشقانه سخن گفتن از آن، برای این که از تمام زوایای تاریخی، پژوهشی و علمی به شروه نگاه بیندازیم و در نهایت برای این که درباره شروه به معنای واقعی کلمه صحبت کنیم ناگزیر هستیم قدم به اقلیم دشتی بگذاریم و از شاعران بزرگ دوبیتی سرای آن که احیانا شروه خوانان والایی هم بوده اند سخن به میان آوریم.
منکر این حقیقت نیستیم که اکنون شروه سرود معنوی و آهنگ درد یا لوده ی تمام مردم استان بوشهر است و در منطقه های دشتستان و تنگستان و دیگر نقاط استان برای شروه خوانان و شروه سرایی حرمت فراوان قائل هستند و چه بسا دوبیتی سرایان و شروه خوانان چیره دستی هم از آن اقالیم برخاسته اند و هم اکنون صدای دل انگیز و پرشورشان از اقصی نقاط استان نیز فراتر رفته است منتها به صراحت می توان گفت مرکز ثقل شروه و خاستگاه واقعی آن منطقه دشتی است.
و مگر نه این است که فایز این شاعر و شروه خوان ماندگار زاده فرخنده این سرزمین است؟ کسی که نام والایش هم سنگ و مترادف شروه قلمداد می شود و مردم استان گاهی به جای شروه خوانی از لفظ فایز خوانی استفاده می کنند که همان معنای شروه خوانی را تداعی می کند.
بر این اساس هر جغرافیایی و هر اقلیمی با توجه به آب و هوا و تاریخی که از سر گذارنده یک هنر و خصلت معنوی را بیشتر پرورانده است. این که چه کسی می توان منکر این حقیقت گردد که پایتخت غزل، شیراز است؛ زیرا دو غزل سرای مقتدر خواجه حافظ و شیخ اجل سعدی را در دامان خود پرورده؛ هر چند خاستگاه واقعی غزل فارسی خراسان می باشد ولی ما خراسان را به عنوان زادگاه شعر حماسی می شناسیم آن هم به واسطه داشتن شاعری بزرگ هم چون حکیم طوس ... بنابراین مقدمه چینی بدون هیچ معارض و منکری به صرف داشتن فایز از منطقه دشتی می توان به عنوان مرکز شروه سرایی و شروه خوانی یاد کرد.
از دیر باز در قریه ها و دشت های خطه دشتی مردمان ساده دل، خونگرم و مهربان همه آرزوها و خواسته ها و عقده های فرو خورده خود را در لباس شروه پوشانده اند تا این گونه شب و روز و گاه و بی گاه در سایه درختان و در محفل های دوستانه و شب نشینی ها در هنگام کار و بعد از کار تسکین خاطری بیابند و به یک تسلی ارجمند نایل شوند که احساسی متعالی در اعماق وجودشان بیدار گردد که به رشد معنوی آنان نیز مدد رساند.
مردم دشتی از گاهواره تا گور با شروه هم نفس و همدم وهمراه هستند مادر در کنار گهواره شروه را لالایی وار در گوش طفل می خواند و این گونه کودک به خواب می رود. خوابی که تارو پود آن را واژه های مه آلود و افسونگر و جادویی شروه تشکیل می دهد در عهد جوانی هم در شیرین ترین مراسم زندگی یعنی عروسی، شروه خوان با آهنگ های شاد و گزینش دوبیتی هایی که توصیف معشوق و شرح وصال را در بر می گیرد سرور و نشاط جماعت را افزون می نماید و سرانجام در لحظات تلخ و تاریک سوگواری، محزون ترین و غم افزاترین آوا، آوای شروه خوانی است که بر سر گور دوبیتی هایی در وصف بی وفایی روزگار و ستم زمانه بر لب می آورد و به حق می توان احساس کرد فرد متوفی در زیر خروارها خاک این آوای مقدس را می شنود و با رضایت و طیب خاطر به خوابی شیرین و گاهواره ای و عمیق و جاودانی فرو می رود.
بنابراین مردم دشتی دم به دم و لحظه به لحظه با شروه مانوس اند. تابستان ها در پناه سایه سار نخل ها، در گرما گرم درو، در آتش باران خرما پزان و عروج پررنگ بر قامت نخل ... و در پاییز و زمستان و بهار گرد بر گرد چاله های پر آتش، هم نوا با دیدمک ها و قدم به قدم با ابرهای مهاجر و باران های شبانه، در شب نشینی های روستایی در لحظه های شیرین عاشقانه و در اقامت حزن انگیز هجران و درد داغ فراق ... در همه ی این لحظات این شروه است که رفیق راه و هم زبان مهربان آن هاست.
در این جا این پرسش پیش می آید که چرا مردم دشتی بیشتر از دیگر مردمان به شروه پناه برده اند و آن را چون مکتوبی آسمانی مقدس شمرده اند؟ چگونه می توان این حادثه فرهنگی و این اتفاق تلخ وشیرین و در عین حال پر از فخر ومیمنت را ارزیابی کرد وسنجید؟
آیا در پشت این شروه سرایی عواملی اجتماعی، روانشناسی و تاریخی رخ پنهان نکرده اند؟ بی شک همه این عوامل دست به دست هم داده اند تا شروه بتواند در نقش راوی دردها و آرزوهای نهفته اهل دشتی ظاهر گردد.
گویا تاریخ به همه سنگدلی و بی رحمی خود ظلم و ستم بیشتری بر مردم این عرصه از خاک روا داشته بوده است. که این گونه از دست روزگار به فغان آمده بوده اند و آواز اندوهگین شان بر آسمان پر شده بوده است.
نظام ارباب – رعیتی و خان خانی و به تعبیر تاریخی تر آن ملوک الطوایفی اگر چه در جای جای استان بوشهر از قدیم الایام رواج داشته اما گویا این نظام شوم در خطه دشتی پررنگ تر بوده است. سلسله وحشی و ستمگر خوانین مردم را هم چون بردگان می شمرده اند و در تمام فصول سال از گرده ی آنان کار می کشیده اند و سرانجام همه محصول را به زور سر نیزه و تهدید تفنگ از آنان مطالبه کرده اند و به جز قوت لایموتی برای آنان باقی نمی گذاشتند. داشتن چند لقمه نان و چند کله خرمای سرخ به قول قدما آرزوی هر مرد اهل دشتی بوده که خانواده چند نفره ای را تحت سرپرستی خود داشته است.
بر ظلم خوانین و تعدی و زور حاکمان بی مروت می بایست ستم زمانه و بی مهری اقلیمی و آب و هوایی را هم بیفزائیم که به مثابه قوز بالا قوز دردی بر درد این مردم شریف و مظلوم می افزوده است.
تابستان های طولانی، گرمای طاقت فرسا و تنگی معاش، گذر تش بادها و تداوم تنگ سالی ها و بارانی ها همه دست به دست هم می دادند و بر این مردم بی پناه تحت سیطره بیداد هجوم می آوردند و به انواع بیماری های واگیر و همه گیر در کنار گرسنگی و بی کسی، عرضه زندگی را سخت بر آنان تنگ می کردند. بدین منوال شما فکر می کنید برای یک مرد و زن جنوبی و به خصوص اهل دشتی چه چیزی باقی مانده است؟ دست ها تهی، دل ها پر اندوه و چشمه ی اشک ها خشک ... آیا به جز آهی و ناله ای و دعایی که هر چند از کنگره های عرش استجابت بسی دور بوده و مصداق فریاد خاموش را داشته؛ اما برای کسی که زمین از او اعراض کرده و او را از خود رانده چه می ماند؟ به جز آسمان، آن سفره تهی آبی!
آری برای مردم دشتی که زمین را خان بیدادگر از آن ها ربوده بود تنها آسمان باز به جا می ماند و خدای ناپیدا!
و آسمان اگر چه تهی بود اما میدان وسیعی بود که می شد اسب چموش دردها و ناله ها را در آن به جولان آورد.
شروه آن ها را به آسمان می برد تا لحظه هایی هر چند کوتاه از زمین نفرین شده دل برگیرند و با خیال آسوده یاد رنج ستم و گرسنگی را از خاطر بزدایند. پس شروه بیهوده به این درجه از قداست و نجابت دست نیافته است. شروه فریاد سوزناک یک نفر مفتون و محزون نیست که رو در روی غروب خونین بر فراز تپه ای بایستد و عقده های فردی و انفرادی خود را در دره های تنگ طنین انداز کند؛ خیر، شروه فریاد گروهی و سفیر آلام همگانی است وقتی یک نفر شروه می خواند همه ی دشتی است که شروه می خواند، همه ی جنوب است که از درد سخن می سراید و همه ی قلب های چاک خورده ستمدیدگان و غمگینان عالم است که از دریچه حنجره ای نوای مقدس انسانی خود را آشکاره می سازد.
شروه خوان، استان بوشهر ترانه های فایز، مفتون، احمد خان دشتی، سیدعلینقی حسینی دشتی، نادم باکی ... را برای شروه انتخاب می کنند که همه از شاعران استان بوشهر محسوب می شوند؛ زیرا بن مایه ، شاعرانه گی ، درد وحسرت و اندوه و گیرایی و حتا صنایع لفظی و بدیعی بیشتری در آن ها به کار گرفته شده است.
شعرها حسی تر، زنده تر و بسی نیرومند تر از اشعار دوبیتی سرایان مناطق دیگر استان می باشد. شعر این شاعران چون با زندگی در پیوند بوده و هم چون آینه ای تابناک روحیات و آرزوهای برآروده نشده مردم را انعکاس می دهند مردمی تر و رایج تر می باشند.
دو بیتی های شروه در منطقه جنوب تاویل پذیر هستند یعنی دارای ابعادی زمینی و آسمانی می باشند؛ به تعبیر دیگر، معشوقی را که در این دوبیتی ها از آن یاد می شود هم می توان معشوق زمین و یک انسان فرض کرد و هم معشوق ازلی یعنی خداوند باری تعالی.
شیوه سرایش این اشعار نیز به گونه ای است که سراسر مشحون از تعبیرات و اصطلاحات اهل تصوف و عرفان می باشد زیرا زلف و عارض و قامت و خط و خال ... همه برگرفته از مشرب عارفانه ی کلاسیک ایران می باشد. با این حال به صرف وجود این کلمات و تعبیرات در عرصه دوبیتی نمی توان معنا و مفهوم را محدود به عالم عرفان کرده و می بایست دست ذهن مخاطبان را باز گذاشت تا هر گونه که می خواهند به مصداق هر که بر طینت خود می تند: آن که عارفانه اندیش است از شروه برداشت عرفانی کند و آن که عاشقانه خواه از آن دریافت عشقی. در عالم واقع نیز همین گونه است؛ یعنی ممکن است به هنگام شنیدن شروه یک جوان عاشق که از دلبر محبوب خود به دور افتاده به یاد او بیفتد و در عالم خلسه در پناه کلمات شروه با او مغازله کند.

چند نمونه از اشعار فايز  تا با شخصيت این شاعر بيشتر آشنا بشويد :

بگوييد گشته فايز کشته دل

اول   پيری   اخر    فرقت  يار

اگر  پيدا   شود   فايز پرستی

جوانی  از کجا  ارم   دگر بار

الهی   دشمن   فايز  بميرد

گل از بلبل بريد و بلبل از گل

این هم يک شعر در وصف فايز دشتی:

ديگری گويد که دير يا که تنگستان است

و  خواهم     گفت    این  حکایت

که او  قلب  تپنده    کل ایران   است

چرا که گويد:مرا ياران وصيت اینچنين است

که هر کجا که   جانان در   کمين است

بدوش   انجا   بريد   تابوت  فايز

که جای  تربتم  ان    سرزمين   است

به وبلاگ آواها و نغمه های استان بوشهر خوش آمدید

نوشته شده توسط روح الله صداقت و مسعود قلی زاده